Inkasso - dine rettar (nynorsk)

Hører til inkasso og lover, regelverk

Det hender at rekningar går til inkasso. Det kan skje dersom du har gløymt å betale eller ikkje har pengar til å betale rekningane dine. Same kva som er grunnen, sikrar reglane i inkassolova rettane dine både i forhold til den du skuldar pengar, og inkassobyrået. Men hugs at du har plikter overfor kreditorane dine òg. Denne informasjonen finnes óg på bokmål, sjå lysegrønn boks til høgre.

Publisert: 05.07.2007 13:44 Ansvarlig: Forbrukerrådet i Sarpsborg

Det gjeld særlege reglar for inndriving av pengekrav. Reglane finst i inkassolova og i inkassoforskrifta. Lova er ufråvikeleg overfor deg som forbrukar. Det vil seie at dei som driv inn krav ikkje kan gi deg dårlegare rettar enn dei du har etter lova. Nokre offentlege kreditorar har reglar for inndriving av krav i eigne lover. Typiske døme er krav om TV-lisensen og årsavgifta for bil.

Innholdsfortegnelse

• Har du motteke eit krav?
  Usamd i kravet? Ta kontakt!
• Du har krav på å bli varsla
• Inkassovarsel
• Betalingspåminning
• Det kan bli dyrt
  Forseinkingsrente
• Inkassokostnader
• Kostnadene når kreditoren sjølv driv inn inkassoen
• Kostnadene når kreditoren bruker inkassobyrå eller advokat
• Utrekning av inkassosats
• Konsekvensen av ikkje å følgje reglane
• Betalingsmerknad
• Når du vil klage
• Klikk & klag
• Forbrukarrådet hjelper deg
• Tilsynsstyresmakter
  Kredittilsynet
• Datatilsynet
• Ordliste
  Betalingsmerknad:
• Enkle krav:
• Forliksrådet:
• Inkassoløyve:
• Inkassobyrå:
• Inkassosalær:
• Inkassosats:
• Kreditor:
• Omtvista krav:
• Rettsleg avgjerd:
• Rettsleg inndriving:
• Tunge krav:

Har du motteke eit krav?
Usamd i kravet? Ta kontakt!

Dersom du får eit krav som du meiner er feil, skal du straks ta kontakt med den som krev deg for pengar. Hugs at det alltid er lurt å kunne dokumentere at du har teke kontakt.

Kopier brev eller skriv ned kven du har snakka med. Viss innvendingane mot kravet ikkje er openbert grunnlause, blir kravet sett på som omtvista. Det kan då ikkje drivast inn gjennom ordinær inkasso, og saka skal sendast over til forliksrådet og avgjerast rettsleg.

Du har krav på å bli varsla

Dersom du verken protesterer på kravet eller betaler innan fristen, finst det klare reglar for den vidare inndrivinga av kravet.

Inkassovarsel

Du har krav på inkassovarsel. Krav til inkassovarselet:

• Det skal vere skriftleg og på papir.
• Fristen for å betale det opphavlege kravet må vere utgått.
• Det skal vere gitt ein betalingsfrist på minimum 14 dagar. Merk deg at kreditoren kan sende eit inkassovarsel utan å ha sendt deg ei purring på førehand!

Dersom kreditoren skal ta seg betalt for varselet, blir det stilt endå fleire krav:

• Det skal ha gått minimum 14 dagar etter den opphavlege betalingsfristen.
• Det skal opplysast om kor stort kravet er.
• Kreditoren skal opplyse om kva kravet gjeld.

Betalingspåminning

Når eit krav er motteke til inkasso, skal inkassobyrået sende deg ei betalingsoppmoding før kravet blir sendt til rettsleg inndriving (forliksrådet).

Krav til ei betalingsoppmoding:

• Fristen i inkassovarselet skal ha gått ut.

I tillegg skal betalingsoppmodinga:

• Vere skriftleg og på papir
• opplyse at du må betale eller komme med innvendingar innan 14 dagar dersom du er usamd i kravet
• innehalde namnet til den du skuldar pengar
• opplyse om kva kravet gjeld
• opplyse om kor stort kravet er
• opplyse om kor stor forseinkingsrenta er, og frå kva dato ho er berekna
• ha minst 14 dagars betalingsfrist
• opplyse om at dersom du ikkje betaler, kan det føre til fleire kostnader og rettsleg inndriving av kravet
• opplyse om retten til å krevje nemndsbehandling.

Dersom kreditoren/inkassobyrået skal ta seg betalt for betalingsoppmodinga, blir det stilt endå eit krav:

• Betalingsfristen i inkassovarselet må vere ute.

Merk deg at det er mottakaren som ber risikoen for postgangen. Dersom kreditoren/inkassobyrået kan argumentere for at varselet er sendt på ein trygg måte, har det altså ikkje noko å seie om du faktisk har motteke det eller ikkje.

Det kan bli dyrt
Forseinkingsrente

Dersom du ikkje betaler innan fristen, blir det lagt til forseinkingsrente. Forseinkingsrenta blir fastsett kvart halvår med verknad frå 1. januar og 1. juli. Frå 01.01.09 er forseinkingsrenta 10 prosent.

Gjeld kravet eit lån som har høgare rentesats enn 10 prosent, til dømes eit forbrukslån, kan denne renta krevjast i staden for forseinkingsrenta.

Inkassokostnader

Det går fram av inkassoforskrifta kor mykje du må betale i inkassosalær. Kostnadene blir i utgangspunktet regulerte av inkassosatsen og storleiken på kravet. Inkassosatsen blir fastsett årleg av regjeringa på grunnlag av utviklinga i konsumprisindeksen. Frå 1.1.09 er han på 590 kroner.

Den du skuldar pengar, kan sjølv drive inn inkassoen, eller han kan få eit inkassobyrå til å gjere det.

Kostnadene når kreditoren sjølv driv inn inkassoen

• For purring/inkassovarsel kan du bli kravd for ein tidel av inkassosatsen.
• For betalingsoppmoding kan du bli kravd for tre tidelar av inkassosatsen.

Merk deg at kreditoren ikkje kan ta betalt for meir enn

• to purringar og éi betalingsoppmoding eller
• éi purring, eitt etterfølgjande inkassovarsel og éi betalingsoppmoding

Kostnadene når kreditoren bruker inkassobyrå eller advokat

Dersom kreditoren bruker eit profesjonelt inkassobyrå eller ein advokat, blir storleiken på kravet sentralt i forhold til kor høge kostnader som kan krev krevjast. Kreditoren kan som hovudregel ikkje krevje at du skal dekkje utgifter til inkassobyrå/advokat som er høgare enn maksimalsatsane i tabellen under.

Utrekning av inkassosats

For krav t.o.m. kr:	Enkle:	Tyngre:
1 250	0,5 x inkassosatsen	1 x inkassosatsen
2 500	1,0 x inkassosatsen	2 x inkassosatsen
5 000	1,5 x inkassosatsen	3 x inkassosatsen
10 000	2,0 x inkassosatsen	4 x inkassosatsen
25 000	3,0 x inkassosatsen	6 x inkassosatsen
50 000	4,0 x inkassosatsen	8 x inkassosatsen
100 000	5,0 x inkassosatsen	10 x inkassosatsen
250 000	7,5 x inkassosatsen	15 x inkassosatsen
500 000	10,0 x inkassosatsen	20 x inkassosatsen
Over 500 000	12,5 x inkassosatsen	25 x inkassosatsen

Merk deg:

• Dersom fristen i ei betalingsoppmoding blir forsømd med 14 dagar, kan kreditoren krevje erstatning etter tabellen for tyngre krav.
• Inkassator kan leggje til ein sum tilsvarande den generelle satsen for meirverdiavgift på maksimalsatsane, dersom hovudkravet stammar frå verksemd som ikkje er mva-pliktig.
• Du kan få fleire varsel/kravbrev som ikkje oppfyller krava ovanfor. Kreditoren/inkassobyrået kan ikkje ta seg betalt for desse.

God inkassoskikk – eit vern mot ufine metodar

Kreditoren eller inkassobyrået må opptre i samsvar med god inkassoskikk. Det vil seie at dei ikkje får bruke metodar som utset deg for urimeleg påtrykk, skade eller ulempe. Det er i strid med god inkassoskikk

• viss du får feilaktige eller villeiande opplysningar om konsekvensane av at du ikkje betaler
• viss det kjem fram opplysningar om at saka blir gjord kjend for venner eller familie om du ikkje betaler
• viss du blir oppsøkt personleg på ein krenkjande måte, til dømes på jobben
• viss det blir brukt oppsiktsvekkjande innkrevjingsmetodar, som konvoluttar der det står ”varsel”, ”siste frist” eller liknande på
• viss det blir drive telefoninkasso seint om kvelden, om natta eller på helgedagar
• viss det blir drive inn krav som er openbert grunnlause eller omtvista ved ordinær inkasso
• viss det blir registrert ein betalingsmerknad når kravet er omtvista
• viss du får tilbod om lån til å dekkje kravet med

Konsekvensen av ikkje å følgje reglane

Dersom kreditoren eller inkassobyrået ikkje varslar deg, ikkje held tidsfristane eller driv inn krav som er omtvista ved ordinær inkasso, eller dersom utrekninga av kostnadene ikkje stemmer, er det brot på god inkassoskikk. Konsekvensane er at alle eller delar av inndrivingskostnadene kan falle bort.

Merk deg at det berre er inndrivingskostnadene som fell bort, ikkje sjølve kravet.

Betalingsmerknad

Dersom du lèt vere å reagere eller betale, kan du bli registrert med betalingsmerknad hos kredittopplysningsbyråa.

Det kan få følgjer for om du til dømes får lån, forsikring eller mobiltelefonabonnement. For at opplysningane om deg som privatperson skal kunne registrerast, må inkassobyrået ha kontakta forliksrådet. Ein månad etter denne kontakten kan kredittopplysningsbyråa registrere opplysningane.

Betalingsmerknaden blir ståande i eitt år etter at du har gjort opp for deg. Merknaden skal alltid slettast innan utgangen av det kalenderåret han blir tre år gammal.

Dersom du er i tvil eller lurer på om du er registrert med betalingsmerknad, kan du ta kontakt med kredittopplysningsbyråa. Dei har plikt til opplyse deg om det er registrert noko på namnet ditt.

Når du vil klage

Dersom du meiner at det er blitt gjort ein feil ved inndrivinga frå kreditoren eller inkassobyrået, må du først rette klaga mot firmaet du vil stille ansvarleg. Klag skriftleg og ta kopi av korrespondansen.

Viss du ikkje blir samd med motparten, kan du ta kontakt med inkassoklagenemnda. Nemnda kan vurdere alle forhold ved måten inkassoselskapet har handla på – også korleis gebyra er rekna ut, kva tidsfristar som er gitt, og om det er brot på god inkassoskikk.

Hugs at nemnda ikkje kan ta stilling til om kravet er rettmessig eller ikkje, men berre om inkassobyrået har opptredd rett ved inndrivinga. Konklusjonen til nemnda er rådgivande, og behandlinga er gratis.

Klikk & klag

Du kan gå inn på nytte KLIKK & KLAG, som er den interaktive klagerettleiaren til Forbrukarrådet, sjå lenke i grønn boks til høgre. Her finn du ei oversikt over rettane dine og gode råd om korleis du skal gå fram når du skal løyse ei klage. Du finn òg standard klagebrev som du kan fylle ut med eigne opplysningar, skrive ut, signere og sende til motparten.

Forbrukarrådet hjelper deg

Du kan dessutan ta kontakt med Forbrukarrådet på publikumstelefonen 815 58 200.

Tilsynsstyresmakter
Kredittilsynet

Kredittilsynet gir og dreg inn inkassoløyve. Dei fører dessutan tilsyn med at inkassoverksemda blir driven i samsvar med inkassolova.

Inkassoklagenemnda rapporterer jamleg til Kredittilsynet. Dersom eit inkassobyrå bryt god inkassoskikk fleire gonger, kan det få følgjer for løyvet til å drive inkassoverksemd.

Datatilsynet

Kredittopplysningsbyrå kan klagast inn til Datatilsynet, som gir og dreg inn løyve til kredittopplysningsbyråa. Dei fører dessutan tilsyn med at verksemda blir driven i samsvar med personopplysingslova.

Ordliste
Betalingsmerknad:

opplysning som er registrert hos kredittopplysningsbyråa om at du er ein dårleg betalar.

Enkle krav:

eit krav blir rekna som enkelt fram til fristen i ei betalingsoppmoding er forsømd med 14 dagar.

Forliksrådet:

den lågaste instansen i domstolsapparatet.

Inkassoløyve:

fullmakt til å drive inkassoverksemd.

Inkassobyrå:

firma som har fått i oppdrag å drive inn pengane for kreditoren.

Inkassosalær:

det inkassobyrået kan ta seg betalt for å drive inn kravet.

Inkassosats:

eit fast beløp som blir regulert kvart år, og som er grunnlaget for utrekninga av inkassokostnadene.

Kreditor:

den du får rekning (faktura) frå.

Omtvista krav:

når du har rimeleg grunn til å vere usamd i kravet og har sagt ifrå.

Rettsleg avgjerd:

behandling av saka i retten med bindande utfall for partane.

Rettsleg inndriving:

å skaffe seg tvangsgrunnlag (til dømes dom) for kravet for så å drive det inn ved hjelp av det offentlege.

Tunge krav:

eit krav blir rekna som tungt når fristen i ei betalingsoppmoding er forsømd med 14 dagar.

Merk deg at kreditoren kan sende eit inkassovarsel utan å ha sendt deg ei purring på førehand!