Gullá lágaide, njuolggadusbuktosiidda ja poasttasdiŋgomii, telefonvuovdimii jna.
Gáhtanvuoigatvuođaláhka gusto buot bálvalusoastimiid soahpamušaide, earret ruđalaš bálvalusaid, mat leat sohppojuvvon earasajes go fásta vuovdinbáikkis dahje gáiddusvuovdima bokte, dat mearkkaša telefovnna, interneahta ja sullasaččaid bokte. Dáid dieđuid birra sáhtát maid lohkat dárogillii, geahča olgešbealde dán siiddus.
Dát diehtojuohkin lea lága Lov om Opplysningsplikt og angrerett m.v. ved fjernsalg og salg utenfor fast utsalgssted (gáhtanvuoigatvuođaláhka) álkideapmi. Láhka gusto miessemánu 1. b. 2001 rájes. Dán diehtojuohkima ráhkadii Geavaheaddjeráđđi jagis 2007.
Gáhtanvuoigatvuođa erohus reklamašunvuoigatvuođas lea ahte Gáhtanvuoigatvuođaláhka addá dutnje vejolašvuođa beassat eret bálvalussoahpamis almmá čilgemis vuovdaleaddjái/bálvalusbuvttadeaddjái man dihte don dáhtut hilgut soahpamuša. Don sáhtát ráfis iskat bálvalusa eavttuid ja čielggadit áiggut go joatkit soahpanoktavuođa. Dus lea gáhtanáigemearri 14 beaivvi, muhto vissis diliin guhkiduvvo áigemearri 3 mánnui ja muhtin diliin 1 jahkái. Bálvalusbuvttadeaddji ferte leat ealáhusdoaimmas, ja gáhtanvuoigatvuođaláhka gusto dušše geavaheaddjegaskavuođain.
Geavaheaddjin rehkenasto fysalaš olmmoš gii:
Gáhtanvuoigatvuođaláhka gusto maid gálvvuid oastimii ja ruđalaš bálvalusaid gáiddusvuovdimii.
Dát diehtojuohkin lea álkideapmi lágas Lov om opplysningsplikt og angrerett m.v. ved fjernsalg og salg utenfor fast utsalgssted (gáhtanvuoigatvuođaláhka) b. juovlamánu 21. beaivi 2000. Diehtojuohkin lea maŋemus ođastuvvon Geavaheaddjeráđis jagis 2007.
Goas mus lea gáhtanvuoigatvuohta bálvalusaid oastimiin?
Gáhtanvuoigatvuođaláhka gusto:
Ovdamearkkat bálvalusain maidda láhka gusto jus sohppojuvvo gáiddusvuovdimiin dahje earasajes go fásta vuovdinbáikkis:
Soahpamuša oktavuođas galgá bálvalusbuvttadeaddji addit dieđuid bálvalusa deaŧaleamos iešvuođaid birra, ea.ea. ollislaš goluid, máksin- ja doaimmahaneavttuid, man guhká soahpamuš bistá, eretcealkin, bálvalusbuvttadeaddji namma ja čujuhus, áigodat go fálaldat dahje haddi gusto, gáhtanvuoigatvuođa birra ja movt dan čađahit.
Dákkár diehtojuohkin galgá addot sihke ovdal ja šiehtadusa soabadettiin. Dieđut galget addot čálalaččat, bistevaš gaskaoamis (ovdamearkka dihte reivves, E-poasttas, CD dahje DVD) farggamusat maŋŋil go bálvalussoahpamuš lea dahkkon.
Diehtojuohkin ferte leat čielga ja ipmirdahtti vugiin. Jus márkanfievrredeapmi lea norgga geavaheddjiide oaivvilduvvon, de galgá diehtojuohkin leat addon dárogillii/sámegillii.
Vuovdaleaddji lea geatnegahtton sáddet dahje addit gáhtanskovi farggamuslági mielde maŋŋil soahpamuša. Dan galgá vuovdaleaddji leat deavdán gárvvisin, ja oasti sáhttá dan geavahit addit dieđu vuovdaleaddjái ahte áigu geavahit gáhtanvuoigatvuođa. Bálvalusa oasti ii leat dattetge geatnegahtton geavahit gáhtanskovi. Diehtu bálvalusbuvttadeaddjái galgá addot vuohkkaseamos lági mielde. Dábálaš gáhtanskovi oažžu go váldá oktavuođa Mánáid- ja dásseárvodepartemeanttain, vejolaččat vulosváldit njuolga sin interneahttasiidduin. (geahča maid Gáhtanskovi deavdin dás vuolábealde).
Bálvalusbuvttadeaddji galgá deavdit skovi dieđuiguin ea.ea. nama ja čujuhusa, soahpandáhtona ja dáhtona goas skovvi sáddejuvvo/addojuvvo. Bálvalusbuvttadeaddjis ii leat vejolašvuohta rievdadit maidege skovi hámis, dás unnidit/eretváldit teavstta, vuolláisáhcumat/mihttemat, layout, bidjat logo dahje sullasaččaid. Skovvi galgá leat seammalágan go dat mii lea Mánáid- ja dásseárvodepartemeantta neahttasiidduin. Dan sáhttá gal máŋget duppalsiidoárkii.
Man guhkki lea gáhtanáigemearri? Bálvalusaid oastimiin earasajes go fásta vuovdinbáikkis lea dus 14 beaivvi gáhtanáigemearri, rehkenaston dan beaivvi rájes go dahket soahpamuša ja ožžot gáhtanskovi ja dieđuid maid vuovdaleaddji lea geatnegahtton addit. Jus don gáđat bálvalusa oastima, de galggat dieđihit vuovdaleaddjái ovdal gáhtanáigemearri lea vássan.
Neavva: Jus lea divrras bálvalusain sáhka, de don berret sáddet gáhtanskovi rekommanderejuvvon.
Gáhtanáigemearri ii álgge ovdal go don leat ožžon dárbbašlaš dieđuid vaikko bálvalus lea álggahuvvon, ja manná prinsihpa mielde áigeráddjema haga. Jus don oaččut gáhtanskovi ja daid dárbbašlaš dieđuid maŋŋil soahpamuša, de gáhtanáigemearri álgá dan beaivvi rájes go oaččut dáid.
Jus bálvalusbuvttadeaddji ii leat addán buot dieđuid ja ii leat sádden dahje addán gáhtanskovi, de lea gáhtanáigemearri gitta 3 mánu rádjái dan rájes go soahpamuš dahkkui. Njuolggadus gusto maid dalle go vuovdaleaddji ii leat deavdán skovi riekta. Jus oaččut skovi 3 mánu sisa maŋŋil soahpamuša, de álgá 14 beaivásaš gáhtanáigemearri dan beaivvi rájes go don oaččut dieđuid ja skovi.
Jus vuovdaleaddji ii leat addán mearriduvvon dieđuid bálvalusa ja gáhtanvuoigatvuođa birra ja ii leat addán gáhtanskovi, lea gáhtanáigemearri 1 jahki soahpama rájes.
Lea mearkkašahtti ahte bálvalusbuvttadeaddji ii sáhte ásahit eavttuid mat oanidit lága gáhtanáigemeari dahje mat muđui gáržžidit du lágamielvuoigatvuođa gáhtat.
Jus don diŋgot bálvalusa mii galgá doaimmahuvvot elektruvnnalaččat (ovdamearkka dihte dihtorprográmmat, fiillat ja sullasaččat maid sáhttá vulosváldit Interneahtas dahje doaimmahuvvot e-poastta bokte), de sáhttá šiehttat ahte bálvalus álggahuvvo ovdal go gáhtanáigemearri lea vássan. Muhtin oasi dáin buvttuin lea veadjemeahttun dahje váttis fievrredit buktaga ruovttoluotta, nu ahte geavaheaddji luohpá das.
Dákkár áššiin gahččá gáhtanvuoigatvuohta eret go bálvalus lea dutnje olámuttos. Muhto dát galgá leat áibbas čielgasit sohppojuvvon ja don galggat leat ožžon lága mielde dárbbašlaš dieđuid. Jus bálvalus lea joatki dagus, de dus lea gáhtanvuoigatvuohta dan oasis mii ii vel leat dutnje doaimmahuvvon.
Muitte: Vaikko dus ii leat gáhtanvuoigatvuohta dahje gáhtanáigemearri lea vássan, de dus lea vuoigatvuohta reklameret bálvalusa jus dat lea váilevaš.
Maid barggan go áiggun váidalit?
Atte dieđu vuovdaleaddjái
Vuovdaleaddji ferte oažžut dieđu ahte don gáđat gávppi maŋemusat dan beaivvi go gáhtanáigemearri nohká. Ii leat gáibádus ahte gáhtanskovi dárbbaša geavahit, lea doarvái jus vuovdaleaddji oažžu dieđu telefovnna bokte. Duođaštandihte sáhttá leat buoremus sáddet čálalaš dieđu.
Neavva: Jus bálvalusa oktavuođas leat doaimmahuvvon divrras gálvvut, de berre gáhtanskovi deavdit ja sáddet dan rekommanderejuvvon.
Muitte ahte diktit gálvvu viežžamis poasttas ii rehkenasto leat doarvái diehtun bálvalusbuvttadeaddjái ahte don gáđat.
Go gáhtanvuoigatvuohta geavahuvvo, de gahččá eret sihke du ja bálvalusbuvttadeaddji geatnegasvuohta ollašuhttit soahpamuša, ja goappaš bealit galget máhcahit gálvvuid mat leat boahtán oassin bálvalusas.
Dalle go soahpamuš lea dahkkon telefovnna bokte dahje earasajes go bálvalusbuvttadeaddji fásta vuovdinbáikkis, de lea bálvalusbuvttadeaddjis geatnegasvuohta máksit ruovttoluotta dan maid don leat máksán ja vel ruhtasubmi mii gokčá máhcahangoluid maŋemusat 14 beaivvi sisa dan rájes go son oaččui dieđu gáhtanvuoigatvuođa geavaheami birra.
Dus lea vuoigatvuohta doalahit gálvvuid dassá go leat ožžon mávssu ruovttoluotta ja vel máhcahangoluide. Go leat ožžon mávssu ruovttoluotta ja máhcahangoluide vel ruhtasubmi, de galggat sáddet dahje doaimmahit gálvvuid bálvalusbuvttadeaddjái govttolaš áiggi sisa. Gáiddusvuodimiin (earret telefonvuovdimiin) lea dus geatnegasvuohta sáddet gálvvuid ruovttoluotta govttolaš áiggi sisa vaikko it leat ožžon ruovttoluotta dan maid leat máksán bálvalusbuvttadeaddjái. Dáin diliin šattat don ieš máksit máhcahangoluid. Jus bálvalusbuvttadeaddji ii leat ordnen vuogas máhcahandoavnnji, de lea doarvái jus doalvvut gálvvu dohko gos dan ožžot.
Vuovdaleaddji ii sáhte gáibidit divaga diŋgonmáhcaheami dahje eretcealkima ovddas jus gáhtanvuoigatvuohta geavahuvvo.
Sáhttá šiehttat ahte bálvalus galgá álggahuvvot ovdal gáhtanáigemearri lea vássan. Dán ferte šiehttat ovdal gávppi ja maŋŋil go vuovdaleaddji lea addán buot eará deaŧalaš dieđuid bálvalusa birra, dás maid gáhtanvuoigatvuođa birra.
Go gáhtanvuoigatvuohta geavahuvvo dákkár diliin, de fertet ieš máksit goluid bargui mii lea dahkkon ja ávdnasiidda mat leat adnon ovdal go gáhtet. Dákkár álggaheami ii sáhte šiehttat tefonvuovdimiin dahje vuovdimiin earasajes go fásta vuovdinbáikkis. Dalle gusto váldonjuolggadus nu ahte don álo sáhtát gáibidit oastinsupmi ruovttoluotta.
Vealggásváldinšiehtadusat mat leat šihttojuvvon oktanaga bálvalussoahpamušain maid vuovdaleaddji dahje earát doaimmahit šiehtadusa vuođul gaskal vuovdaleaddji ja vealggásaddi, gahččet eret oktan bálvalusain jus gáhtanvuoigatvuohta geavahuvvo.
Vealgegolut mat leat mákson galget máksot ruovttoluotta ollislaččat. Bálvalusbuvttadeaddji geatnegahtto dieđihit vealggásaddái dakkaviđe jus don gáđat.
Geavaheaddjeráđđi sáhttá veahkehit du sihke njálmmálaš neavvumiin ja maid meannudit du ášši váiddaáššin. Geavaheaddjeráđi telefonnummar lea 815 58 200.
Jus vuovdaleaddji ii áiggo dohkkehit dan čovdosa maid Geavaheaddjeráđđi evttoha, de sáhttet eanas áššit váidaluvvot viidáseappot Geavaheaddjeriidolávdegoddái gos du áššis sáhttet mearridit.
Gálvvuid ja bálvalusaid vuovdaleaddjit sáhttet oažžut gáhtanskovi go váldet oktavuođa Mánáid- ja dásseárvodepartemeanttain, tlf.: 22 24 90 90.
Don sáhtát maid vulosváldit skovi njuolga sin interneahttasiidduin ja oažžut njuolggadusaid das movt skovi galgá deavdit.
Gáhtanvuoigatvuođalága ja láhkaásahusa gáhtanskovi birra gávnnat dás: http://www.lovdata.no/
vuovdin mas ráhkkaneapmi ja soahpamuš dahkko vaikko bealit eaba leat das oktanaga, ovdamearkka dihte telefovnna dahje Interneahta bokte
vuoigatvuohta beassat eret muhtin soahpamušain oanehis áigodagas maŋŋil soahpama
Dat áigodat go lea gáhtanvuoigatvuohta/ Áigemearri geavahit gáhtanvuoigatvuođa. Gáhtanáigemearri lea 14 beaivvi, muhto vissis dilálašvuođain guhkiduvvo áigemearri 3 mánnui ja muhtin dilálašvuođain 1 jahkái.
(Foto: )
© forbrukerportalen.no Har du kommentarer til nettstedet, send e-post til webredaksjonen.
Ansvarlig redaktører for innholdet på forbrukerportalen er Julie Bianca Dahl og Jarle Oppedal.
Nyhetsbrev og syndikerte nyheter (RSS og ATOM)