Forbrukarjournalistikk i media

Jarle Oppedal Leder for faktaavdelingen , 04.07.2007 10:52 Også publisert i Forbruker-rapporten juni 2007

Snart går Forbrukar-rapporten inn i sitt femtiande år. Tidene har skifta, mediebiletet har skifta, men kjerne-verksemda til Forbrukar-rapporten er den same. Vi skal opplyse forbrukarane, først og fremst gjennom testarbeid.

Då vi starta forbrukarjournalistikken i 1958, var det nettopp med dette for auge. Problemet den gongen var nemlig det at media, som då var aviser og radio, ikkje dreiv forbrukarjournalistikk.

Og i alle fall ikkje samanliknande testar. For i det heile teke å få dette stoffet ut, måtte Forbrukarrådet dra i gong sitt eige medium, Forbrukar-rapporten. Den gongen var vi aleine på arenaen. Det kan vi ikkje seie no, snart 50 år etter.

Det dukkar opp stadig fleire medier som har forbrukarjournalistikk som delar av eller heile si innretting. Forbrukarjournalistikken er i ferd med å bli dominerande. Det tyder at svært mykje er oppnådd for oss. Det vi starta i fortviling over ikkje å nå fram, er snart det største stoffområdet i pressa.

Forbrukar-rapporten blir ikkje driven for å tene pengar. Ingenting Forbrukarrådet driv med har det for auge. Vi er interesserte i forbrukarane sitt beste. Informasjon er då eit viktig verktøy. Difor let vi andre medier gjerne få bruke stoffet vårt. Mange testar som du har lest både i riksaviser og regionaviser, på forskjellige tv-kanalar og på internett, kjem frå oss. Det er ein garanti for at testane er uahengige av alle andre interesser enn forbrukaren sine.

Nokre medier får bruke testar frå oss over ein lengre periode, andre vil ha meir tilfeldige ønsker og treng ikkje stabil levering. Når vi i tillegg til å gje ut våre eigne medier, Forbrukarrapporten og forbrukerportalen.no, vil nå forbrukaren gjennom mange andre medier, til alt overmål stort sett gratis, så føler vi at vi både gjer det rette og det gode.

Det er mogeleg at vi er naive, og det som no kjem er naturleg. Men vi opplever stadig at medier som får ferdig stoff frå oss, gjerne vil ha stoffet, men vil minimalisere tilknyttinga til oss. Det betyr i praksis at dei anten ikkje vil, eller i minst mogeleg grad vil vise til oss i sin presentasjon av stoffet. Vi skjøner at andre medier gjerne vil tene pengar på stoffet. Men at det skulle være meir pengar i ikkje å fortelje at stoffet kjem frå oss, den samanhengen slit vi med å forstå.

I den massive forbrukarjournalistikken vi ser i dag, er det sannsynlegvis uheldige bindingar. Annonsørar annonserer i medier som vender seg mot dei som er mest interessert i produkta deira. Då er det klart at det kan vere smart å skrive om liknande ting. Kanskje også teste dei.

Dette slepp vi i Forbrukar-rapporten å tenkje på. Det veit forbrukarane. At det då skulle være noko å tene på ikkje å fortelje at testen kjem frå Forbrukarrapporten, undrar meg.

Eg har ofte lagt behovet for å vise igjen bort, og tenkt at artikkelen gangnar no i alle fall forbrukaren. Kanskje handlar det berre om denne egoismen – for oss alle.